Kỳ Văn là một xã bán sơn địa có diện tích tự nhiên 135,75 km², quy mô dân số khoảng 17.700 người, dân cư phân bố tại 12 thôn, được hình thành sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội còn không ít khó khăn, song nơi đây từ lâu đã hình thành và gìn giữ truyền thống hiếu học, trọng chữ, trọng người tài.

 Phát huy truyền thống đó, những năm qua, cấp ủy, Đảng, chính quyền xã Kỳ Văn luôn xác định khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập là một trong những nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài, gắn với nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được quan tâm triển khai đồng bộ; sự phối hợp giữa chính quyền, nhà trường, các tổ chức đoàn thể, thôn, dòng họ và gia đình ngày càng chặt chẽ, tạo nên phong trào học tập rộng khắp trong cộng đồng.

Trước khi thực hiện sắp xếp, trên địa bàn xã Kỳ Văn có 07 đơn vị trường học, trải rộng trên địa bàn các xã Kỳ Tây, Kỳ Trung và Kỳ Văn trước đây. Mạng lưới trường lớp cơ bản đáp ứng nhu cầu học tập của con em, tạo điều kiện để các nhà trường phát huy vai trò trong nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng xã hội học tập tại địa phương. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên từng bước được củng cố; các phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, khuyến học, khuyến tài được duy trì, tạo nên nền tảng quan trọng cho sự nghiệp giáo dục của Kỳ Văn.

Tuy nhiên, việc duy trì 07 đơn vị trường học cũng đặt ra không ít khó khăn. Quy mô trường, lớp giữa các đơn vị chưa đồng đều; cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học còn có sự chênh lệch; nguồn lực đầu tư phải phân bổ cho nhiều điểm trường. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên ở một số môn học còn thiếu, việc bố trí, sử dụng nhân lực chưa thật sự linh hoạt. Những yếu tố đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương thức quản lý, sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất và đội ngũ, đồng thời bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh trên toàn địa bàn.

Việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập vì thế không đơn thuần là sự thay đổi về tổ chức, mà mở ra một bước chuyển mới trong quản lý và phát triển giáo dục Kỳ Văn. Sau sắp xếp, toàn xã có 03 trường học với 04 phân hiệu, gồm Trường Mầm non Kỳ Văn với 2 phân hiệu; Trường TH&THCS Kỳ Văn và Trường TH&THCS Kỳ Tây, mỗi trường có 1 phân hiệu. Đây là bước chuyển mình mới nhằm sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ, cơ sở vật chất, đồng thời nâng cao chất lượng quản lý và tổ chức các hoạt động giáo dục, tạo điều kiện tập trung nguồn lực, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đội ngũ và cơ sở vật chất, đồng thời mở ra cơ hội để các nhà trường tăng cường liên kết, chia sẻ nguồn lực, nâng cao chất lượng giáo dục. Đây cũng là tiền đề quan trọng để Kỳ Văn tiếp tục phát huy truyền thống hiếu học, đẩy mạnh khuyến học, khuyến tài và xây dựng xã hội học tập trong giai đoạn mới. Điều đáng nói, đổi mới giáo dục sau sắp xếp không thể chỉ dừng lại ở việc “gộp trường, đổi tên trường hay điều chỉnh tổ chức bộ máy”. Giá trị lớn hơn phải nằm ở cách các nhà trường biến sự thay đổi về tổ chức thành động lực để nâng cao chất lượng dạy và học.

Đó là yêu cầu xây dựng một bộ máy quản lý tinh gọn nhưng hiệu quả; phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc; phát huy năng lực từng cán bộ, giáo viên; tăng cường phối hợp giữa các tổ chuyên môn, giữa các cấp học và giữa nhà trường với phụ huynh. Với quy mô trường học lớn hơn sau sắp xếp, trách nhiệm của đội ngũ quản lý cũng lớn hơn. Bởi vậy, yếu tố quyết định không chỉ là cơ sở vật chất hay quy mô học sinh mà chính là con người, phương pháp quản lý và tinh thần đổi mới.

Như chia sẻ của thầy Nguyễn Xuân Quý – Hiệu trưởng Trường TH&THCS Kỳ Văn: “Sau sắp xếp, điều quan trọng trước hết là xây dựng một tập thể đoàn kết, thống nhất, trong đó mỗi cán bộ, giáo viên phát huy trách nhiệm, chia sẻ và hỗ trợ nhau vì mục tiêu chung. Mục tiêu cuối cùng không phải thay đổi tên trường hay mô hình tổ chức, mà phải tạo ra những chuyển biến thực chất trong dạy và học, để mỗi học sinh được quan tâm và có môi trường phát triển tốt hơn”.

Những ngày đầu chắc chắn còn nhiều việc phải làm: ổn định tổ chức, phân công nhiệm vụ, xây dựng quy chế hoạt động, thống nhất nề nếp, phương pháp phối hợp giữa các bộ phận và các cấp học. Nhưng chính trong quá trình đó, một văn hóa nhà trường mới đang từng bước được hình thành. Một tập thể mới cần một tinh thần mới: dân chủ hơn trong trao đổi, trách nhiệm hơn trong công việc, chủ động hơn trong đổi mới và đoàn kết hơn trong thực hiện nhiệm vụ.

Không có sự đổi mới nào thành công nếu thiếu sự đồng thuận. Ở Kỳ Văn, phía sau những ngôi trường mới là sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương; sự đồng hành của phụ huynh và đặc biệt là sự cố gắng của hàng nghìn học sinh.

Sau sắp xếp, các nhà trường đang đứng trước một cơ hội để làm mới chính mình. Những nề nếp tốt cần được giữ gìn, những cách làm hiệu quả cần được phát huy, đồng thời những hạn chế, bất cập cần được nhìn nhận thẳng thắn để từng bước khắc phục. Đó cũng là quá trình xây dựng một môi trường mà ở đó giáo viên có điều kiện phát huy chuyên môn, học sinh được khuyến khích sáng tạo, phụ huynh được đồng hành và nhà trường thực sự trở thành trung tâm của quá trình giáo dục.

Năm học 2026 - 2027 là năm học mang nhiều dấu ấn đối với giáo dục Kỳ Văn. 03 trường học, 04 phân hiệu với quy mô mới đang cùng hướng đến một mục tiêu chung: “xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, thân thiện, chất lượng và hạnh phúc”. Phía trước vẫn đang còn những khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ. Nhưng những gì đang diễn ra trong những ngày đầu năm học cho thấy một điều đáng mừng là sự thay đổi về tổ chức đang từng bước được chuyển hóa thành tâm thế đổi mới trong mỗi nhà trường. Đổi mới giáo dục không phải là một cuộc thay đổi diễn ra trong ngày một, ngày hai. Đó là hành trình lâu dài, bắt đầu từ mỗi giờ dạy, mỗi lớp học, mỗi cách ứng xử với học sinh và mỗi quyết định quản lý vì lợi ích của học sinh.

Tin tưởng rằng với nền tảng đã được tạo dựng, sự quan tâm của cấp ủy, Đảng, chính quyền, sự đồng hành của phụ huynh, cùng với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, tâm huyết và sáng tạo của đội ngũ giáo viên, giáo dục Kỳ Văn có cơ sở để bước vào một chặng đường phát triển mới. Từ những ngôi trường mới, một diện mạo giáo dục mới đang hình thành. Và từ mỗi giờ học hôm nay, những hành trang tri thức, kỹ năng và niềm tin đang được trao cho thế hệ tương lai của quê hương Kỳ Văn.

Một năm học mới - một mô hình mới - một tư duy mới - và trên hết là một quyết tâm mới: đổi mới để nâng cao chất lượng, đổi mới vì học sinh, vì tương lai giáo dục Kỳ Văn./.